16. La kortego de Curzon

La Kongreso finiĝis, sed ĉar mi devis renkonti la Komercan Konsilion kaj diversajn homojn rilate al la laboro en Sudafriko, mi restis en Kolkato dum unu monato. Ĉi-foje, anstataŭ loĝi en hotelo, mi akiris la necesan enkondukon por ĉambro en la klubo India Club. Ĝiaj membroj inkulzivis kelkajn konatajn bartanojn, kaj mi anticipis ekkoni ilin kaj interesigi ilin pri la laboro en Sudafriko. Gokhale ofte vizitis tiun ĉi klubon por ludi bilardon, kaj kiam li sciis, ke mi planis loĝi en Kolkato por kelke da tempo, li invitis min loĝi ĉe li. Mi dankeme akceptis la inviton, sed ne volis iri mem tie. Li atendis unu tagon aŭ du, kaj persone venigis min tie. Li eltrovis mian singardemon kaj diris: 'Gandhi, vi devas loĝi en tiu ĉi lando, kaj tia ĉi singardemo simple ne funkcios. Vi devas renkonti kiom eble plej da homoj. Mi volas, ke vi faru kongresan laboron.'

Mi priskribos ĉi tie okazaĵon ĉe la India Club, antaŭ ol mi ekparolos pri mia loĝado kun Gokhale.

Sinjoro Curzon okazigis sian kortegon dum tiu tempo. Kelkaj raĝoj kaj maharaĝoj kiuj estis invititaj al la kortego estis membroj de la klubo. En la klubo mi ĉiam vidis ilin vestitaj en fajnaj bengalaj dhotioj, kaj ĉemizoj kaj koltukoj. Je la tago de la kortego, ili surmetis pantalonojn kaj brilajn botojn kiel kelneroj. Mi malfeliĉis kaj demandis unu el ili pri la kialo de la ŝanĝo.

'Nur ni scias nian bedaŭrindan kondiĉon. Nur ni scias la insultojn kiujn ni devas toleri por ke ni daŭre tenu niajn riĉojn kaj titolojn,' li respondis.

'Sed pri kio temas tiuj ĉi kelneraj turbanoj kaj tiuj ĉi brilaj botoj?' mi demandis.

'Ĉu vi vidas ian ajn diferencon inter la kelneroj kaj ni?' li respondis, kaj aldonis, 'ili estas niaj kelneroj, ni estas la kelneroj de Sinjoro Curzon. Se mi malĉeestus la kortegon, mi suferus la sekvojn. Se mi ĉeestus ĝin en mia kutima vestaĵo, tio estus ofendo. Kaj ĉu vi pensas, ke mi eĉ havos ŝancon paroli kun Sinjoro Curzon? Tute ne!'

Mi kompatis al tiu ĉi malkaŝe parolanta amiko.

Ĉi tio memoras min pri alia kortego.

Dum la tempo kiam s-ro Hardinge metis la fondiĝ-ŝtonon de la universitato Hindu, okazis kortego. Estis raĝoj kaj maharaĝoj, kompreneble, sed Pandito Malaviya aparte invitis min ĉeesti ĝin, kaj mi faris tion.

Mi konsterniĝis vidi maharaĝojn ornamitajn kiel virinojn -- silka piĵamo, kaj silka jako, perlaj kolĉenoj ĉirkaŭ iliaj koloj, braceletoj ĉirkaŭ la manradikoj, perlaj kaj diamantaj kvastoj sur la turbanoj, kaj krom ĉio ĉi, glavoj kun oraj teniloj pendantaj de iliaj zonoj.

Mi eltrovis, ke tiuj ĉi estis simboloj ne de ilia reĝeco, sed ilia sklaveco. Mi pensis, ke ili laŭ propra plaĉo vestas sin per tiuj ĉi insignoj de la senpotenco, sed oni diris al mi, ke estis devige por tiuj raĝoj vesti sin per ĉiuj el siaj altkostaj juveloj en tiaj ĉi aranĝoj. Mi ankaŭ eksciis, ke kelkaj el ili fakte malŝatas surmeti tiujn ĉi juvelojn, kaj ili neniam surmetas ilin krom dum okazoj kiel la kortego.

Mi ne scias kiom ĝusta estis mia informo. Sed ĉu aŭ ne ili vestas sin per ili dum ankaŭ aliaj okazoj, estas sufiĉe maltrankvilige ĉeesti vicreĝajn kortegojn devige en juveloj kiujn nur kelkaj virinoj surmetas.

Kiom pezas la pekoj kaj malĝustaĵoj kiujn postulas de homo la riĉeco, potenco kaj prestiĝo!


Antaŭen | Posten

Enhavoj | Hejmo